Ek Fiil Nedir?

Ayrıca öğrenilen geçmiş zamanın rivayeti kulağa hoş gelmediğinden günümüzde kullanılmamaktadır. Not: Öğrenilen geçmiş zamanın çekimlenmesi mevcuttur; ancak kulağa hoş gelmediğinden kullanılmaz. Görülen geçmiş zamanın rivayeti yoktur. Emir kipinin rivayeti yoktur. İstek kipinin şartı yoktur. Not: Ek fiilin görülen geçmiş zamanı (idi), öğrenilen geçmiş zamanı (imiş) ve şartı (ise) kendinden önceki sözcükten ayrı yazılabileceği gibi sözcükle bitişik de yazılabilir. Yukarıdaki cümlelerde gördüğünüz gibi ek fiilin “idi, imiş, ise” şekilleri kendinden önceki sözcükten ayrı yazılabileceği gibi sözcükle bitişik de yazılabilir. ÖNEMLİ: Yukarıdaki cümlelerde dikkat etmenizi istediğimiz bir şey de kip eklerinin isim soylu sözcüklere (örneğin: “güzeldi”) gelmiş olmasıdır. Kip eklerinin doğasına aykırı gibi duran bu durum aslında ek fiilin düşmüş olmasından kaynaklanır. Ek fiilin dört kiple çekimi vardır. Aşağıda hikâye birleşik zamanlı fiil çekimi formülize edilmiştir. Ek fiilin diğer görevi de basit zamanlı bir fiilin, birleşik zamanlı fiil olarak çekimlenmesini sağlamaktır. Yukarıdaki formül ve örneklerden de anlaşılacağı gibi bir fiilin “tek kip eki” ve “şahıs” ile çekimlenmesi, o fiilin basit zamanlı fiil olması anlamına gelmektedir. Fiilin birleşik zamanlı olması demek, ek fiil yardımıyla “iki kip ekinin” bir araya gelmesi demektir. Yüklemde ek fiil bulamadığınız zaman cümleye tekrar dönüp bir de ek fiilin şartı olan “ise” var mı yok mu ona bakmanızı tavsiye ederiz.

“Uyumuştum (öğrenilen geçmiş zaman ve görülen geçmiş zaman), biliyormuşsun (şimdiki zaman ve öğrenilen geçmiş zaman), gitmeliysek (gereklilik kipi ve istek kipi)” gibi örneklerde yan yana iki kip ekinin bulunmasını düşen “i” ek fiili sağlamaktadır. Emir kipi ve görülen geçmiş zaman kipinin dışında bütün kiplerin rivayet şekilleri vardır. Emir kipi, şart kipi ve istek kipinin şartı yoktur. Ek fiilin olumsuzu yapılabilir ve cümleye şart anlamı katar; buna karşılık bağlaç olan “ise”nin olumsuzu yapılamaz ve şart anlamı sağlamaz, cümlede karşılaştırma yapılmasını sağlar. Uyarı: Ek fiilin şartı, eklendiği sözcüğü yüklem yapmaz, yükleme şart anlamı katar; çünkü cümlede zaten yüklem vardır. Fiil kipleri ile ek fiilin şartı “ise”in birleşmesi ile oluşan fiillerdir. Fiil kipleri ile ek fiilin öğrenilen geçmiş zamanı olan “imiş”in birleşmesi ile oluşan fiillerdir. Fiil kipleri ile ek fiilin görülen geçmiş zamanı olan “idi”nin birleşmesi ile oluşan fiillerdir. Ek fiillin görülen geçmiş zamanının olumsuzu “değil” kelimesiyle yapılır. Görülen o ki meşgul değilsiniz. Sen ve ben çok iyi bir ekiptik. Yumurta sanatını en iyi icra eden sizsiniz. Birleşik zamanlı fiil çekimlerinde fiile ait kip, ek fiile ait kipten her zaman önce gelir. “Değil” kelimesi ek fiilden önce gelir. Ek fiilin geniş zamanının olumsuzu da “değil” kelimesi ile yapılır. İsim ve isim soylu sözcüklere gelen ek fiilin olumsuzu “değil” kelimesi ile yapılır.

canlı maç yayınları apk Birleşik fiillerin olumsuzu “ma, me, maz, mez” olumsuzluk ekleri ile yapılır. Ek fiillin öğrenilen geçmiş zamanının olumsuzu da “değil” kelimesiyle yapılır. Ek fiillin şartının olumsuz çekimi “değil” kelimesiyle yapılır. Ek fiilin sadece 4 kiple çekimi vardır. Peki hangi kiplerle ek fiil çekimi yapılabilir? Ek fiil ile ilgili sormak istediğiniz her şeyi bizlere sorabilirsiniz. Kardeşin uyandıysa her şeyi anlatacaktır. Sözcükte şahıs eki ve bazen de cümlenin anlam akışına göre geniş zaman anlamını veren “dir” eki kullanılır. Yüklem, geniş zaman bildiren “dir” ekini cümlenin anlam akışına göre kimi zaman alır kimi zaman almaz. Yukarıdaki tabloda “dir” ekinin şahıs eklerinden sonra parantez içinde yazılmasının sebebi de budur. Ek fiil; fiiller gibi çekimlenebilir, yani kip ve şahıs ekleri alabilir; fakat fiillerin alabildiği tüm haber ve dilek kiplerini alamaz. Senden bana haber getiren yeşilbaşlı telli turnalardır. Ayrıca ilgili videolardaki ek fiil konu anlatımlarından da yararlanabilirsiniz arkadaşlar. Aşağıdaki örnek cümlelerde yüklemdeki “i” ek fiilinin düştüğünü ve sadece şahıs ekinin kaldığını göreceksiniz arkadaşlar. Bitişik yazıldığında “i” ek fiilinin düştüğünü ve sadece kip ekinin sözcükle bitişik yazıldığını görebilirsiniz. Yani kip ekleri aslında isme değil, yine fiile (düşen ek fiile) gelmektedir. Yüklem, yargı bildiren sözdür; yani sözün kip ve şahıs ekleri ile çekimlenmesidir.

Filler; bu ekleri alabilen sözcükler olduğu için, cümlede yüklem olarak genellikle ilk aranan olurlar. Ancak isim ve isim soylu sözcükler de cümlede yüklem olabilmektedir. 1-İsim ve isim soylu sözcüklere gelerek onları cümlede yüklem yapar. Burada dikkat etmemiz gereken şey isim ve isim soylu sözcüklerin kişi eki alarak cümlede yüklem olduklarıdır. Şimdi ek fiilin, isim soylu sözcükleri nasıl yüklem yaptığını inceleyelim. İsim soylu sözcükleri yüklem yapar, basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı fiil yapar. 2-Basit zamanlı fiillere gelerek onları birleşik zamanlı fiil yapar. Peki, ek fiiller bu basit zamanlı fiilleri nasıl birleşik zamanlı fiil yapar? Ek fiil (i)mek fiilidir. Ek fiilin geniş zamanında (i)mek fiili düşer. Bu yüzden bu cümlelerde ek fiili fark etmek biraz daha zordur. Uyarı: Bağlaç olan “ise” ile ek fiil olan “ise” birbiriyle karıştırılmamalıdır. Ek fiil konusunu çoktan öğrenmişti. Hayalini süsleyen erkek o değildi. Çok para verip aldığı arabanın motoru güçlü değildi. Liverpool ile birlikte en güçlü iki takım onlar. Şart kipinin şartı yoktur. Emir kipinin şartı yoktur. Emir kipinin hikayesi yoktur.

Diğer Yazılar